Dostumun artıq dörd ildir sahib olduğu və yüz min kilometrdən çox yol qət etmiş Range Rover Sport avtomobilinin texniki xidmət sifariş-qaimələrini öyrənərkən «əyləc» hissəsi üzrə işlərin azlığına təəccübləndim. Özüm C-sinfinin büdcə modelini istismar edirəm və təkcə öz təcrübəmdən deyil, C və D-sinfi Avropa maşınlarını sürən dostlarımın təcrübəsindən də bilirəm ki, bəndlərin dəyişdirilməsi arasında 40-50 min kilometr yalnız iki halda çəkmək mümkündür: ya avtomobil mexaniki sürətlər qutusu ilə təchiz olunub və sürücü ondan peşəkarcasına istifadə edir, hər fürsətdə neytrala keçmir, ya da sahibi hər gün svetoforsuz uzun «məsafələr» qət edir. Bir sözlə, diqqət mərkəzimizdə olan Range Rover Sport-da bəndlər ilk dəfə yalnız 33 200 km yürüşdə dəyişdirilib, düzdür, dərhal həm öndəkilər, həm də arxadakılar. «Öz» «britaniyalılar» üzrə ekspertimə zəng etdim və o təsdiqlədi ki, istismarın bu aspekti baxımından Range Rover hətta digər modellərdən də sərfəlidir, amma təbii ki, Rusiyada yığılan və bəndləri ilə əyləc diskləri lokallaşdırılmış modellərdən yox.
Bəndlərin ilk dəyişdirilməsi dostum üçün əsl kəşf oldu. Onun etirafına görə, məhz o zaman premium servisin adi servisdən nə ilə fərqləndiyini anladı. Avtomobili təhvil verərkən arxa təkər tağını diqqətlə yoxlamağı xahiş etdi – ona elə gəlirdi ki, orada nəsə səs-küy salır və taqqıldayır. Elə həmin axşam texniki mərkəzdən videoçarxın linki olan elektron məktub aldıqda təəccübünün həddi-hüdudu olmadı. Məlum oldu ki, çöllərə səfərlərin birində hiyləgər bir kötük tağı bir az zədələyib. Yüngül təmir tələb olunurdu və usta-məsləhətçi videonu bütün izahatlarla müşayiət edərək dəyərini bildirmişdi. Beləliklə, Range Rover Sport-umuzun sahibi nasazlığı öz gözləri ilə qiymətləndirərək əlavə işləri məsafədən razılaşdırdı.
Əyləclərlə, daha dəqiq desək, ön əyləc disklərinin dəyişdirilməsi ilə (bu əməliyyat artıq 50 min km yürüşdən sonra aparılıb) Range Rover Sport sahibinin firma servisinə baş çəkməsi ilə bağlı daha bir xoş xatirəsi var. Məsələ ondadır ki, pnevmatik asqılı «britaniyalı» istismar edən qohumlarından biri yenə də disklərin dəyişdirilməsi kimi ilk baxışdan sadə əməliyyata qənaət etmək qərarına gəlib. Hər şey qaydasında olardı, lakin işlər baha başa gəldi – təkərlərin razval-sxojdeniyesinin tənzimlənməsi tək başına təxminən yeddi min rubla oldu. Pulu ödəyib maşını çölə çıxaran sahibi demək olar ki, dərhal yolsuzluq avtomobilinin bir az «yana çəkdiyini» hiss etdi. Təbii ki, bununla sürmək olar, lakin simptom məhz ön əyləc diskləri dəyişdirildikdən sonra yarandığı üçün Range Rover Sport-un sahibi servisə qayıtdı.
Və burada başladı. «Gəlin pnevmatik asqının diaqnostikasını edək!» – bunun üçün iki min istədilər. «Çox güman ki, pnevmanın nasosu kifayət qədər vurmur» və ümumiyyətlə «reykanı və hidravlik gücləndiricini yoxlamaq yaxşı olardı». «Qaraj ustalarının» ixtisası barədə düşünən Range Rover Sport sahibi rəsmi texniki xidmət stansiyasına getmək qərarına gəldi. Məlum oldu ki, qarajlarda sadəcə pnevmatik asqı ilə düzgün işləməyi bacarmırmışlar (və ya istəmirmişlər), hər şeyi ardıcıl dəyişmək yanaşmasına üstünlük verirmişlər; bu həm sadə, həm də gəlirlidir, çünki servis satılan hər detala əlavə qiymət qoyur. İndi isə asqının diaqnostikasını düzgün necə aparmaq barədə... Hərəkət hissəsi üzrə əməliyyatlardan əvvəl onu «sərt dözümlər rejiminə» keçirmək lazımdır. Bunu təkcə «dəmir»lə deyil, xüsusi proqramlarla da işləməyi bilən, peşəkar təlim keçmiş əməkdaş asanlıqla yerinə yetirəcək. Asqının servis rejimi onu idarə edən elektronikanın adi şəraitdə yol klirensinin dəyişməsinə səbəb olan «qıcıqlandırıcılara» reaksiyasını istisna etməyə imkan verir. Servis rejimində asqı «tərəddüd edə» bilər, lakin iki-üç millimetr diapazonunda; bu isə, məsələn, razval-sxojdeniye işlərinin aparılması üçün qətiyyən kritik deyil.
Avtomobil stendə qoyulduqdan sonra stendin elektronikası yol klirensinin qiymətini soruşur. Bu göstəricini mexanik əvvəlcə xüsusi xətkeşlə ölçüb əl ilə daxil edir. Təbii ki, «qarajlarda» «elektron beyinli» stend bir yana, heç «düzgün» xətkeş də yoxdur. Təlim keçməmiş «qaraj ustaları», təbii ki, hətta baza biliklərlə də tanış deyillər: sxojdeniye və razval bucaqlarının korreksiyasına başlamazdan əvvəl kuzovun hündürlüyü necə olmalıdır? Məlum olur ki, kuzov orta vəziyyətdə olmalıdır.
Təəccüblənəcəksiniz, amma bu da hamısı deyil: avtorizasiyası olmayan işçilər, məsələn, asqını necə bloklamağı bilmirlər, elə düşünürlər ki, alışdırmanı söndürmək kifayətdir. Elə bu, sonrakı qeyri-dəqiqliklərə gətirib çıxaran əsas səhvdir, çünki 20 dəqiqədən sonra elektronika yenidən «oyanır». Deyək ki, alışdırmanı söndürdükdən sonra «özüöyrənən» mexanik stendi kalibrləməyə başlayır, «hədəfləri» asır, razval-sxojdeniye dartqılarını tənzimləyir, bu zaman isə asqı birdən – şappıltı ilə! – maşını gözlənilmədən 10 mm aşağı salır, yəni işə yenidən başla. Yaxşı olar ki, klirensin dəyişməsi gözə çarpsın, bəs çarpmasa? Bu halda servisdən çıxan kimi maşını yolda bir tərəfdən digər tərəfə çəkməyə başlayır: burada həm şinlərin sürətli yeyilməsi, həm idarəolunmanın pozulması, həm də yanacaq sərfinin artması var...
Tanışımın sifariş-qaimələrinə baxarkən diqqət yetirdim ki, planlı texniki xidmət işləri üzrə məbləğlər nisbətən kiçikdir. «Ümumiyyətlə heç nə ödəməmək mümkün olduğunu bilsəydim, heç ödəməzdim də!» – deyə Range Rover Sport-un sahibi qeydimə reaksiya verdi. Məlum oldu ki, «heç nə ödəməmək», təbii ki, mümkün deyil, lakin texniki xidmət və «sərf materialları» üzrə qiymət artımlarından özünü qorumaq olar, özü də düz beş il müddətinə. Bu zaman «servis paketi»ni avtomobillə birlikdə almaq heç də vacib deyil – ilk texniki xidmətə qədər düşünmək olar. «Servis paketi» ilə xidmət, təbii ki, tamamilə pulsuz olmayacaq, lakin yarıbayarı pulsuz ola bilər! Sahibi məhz bu qədər qənaət edir. Üstəlik – orijinal ehtiyat hissələri, işlərin Rusiyanın istənilən rəsmi diler mərkəzində yerinə yetirilməsi və paketin sahibə deyil, maşına bağlanması. Ən əsası isə – maşının daha yüksək qalıq dəyəri. Bu barədə – Range Rover Sport-un «rəsmi» istismarının xüsusiyyətlərinə dair növbəti məqaləmizdə.
